Gözcü Haber

GÖZCÜ - FarshidBagherian, Ortadoğu’da yaşanan siyasi gelişmelere dair yaptığı analizlerle öne çıkan Siyaset Bilimci ve İranlı gazetecidir. Gazeteciliğin yanı sıra siyasi analiz ve danışmanlık alanlarında faaliyet gösteren Bagherian, Hem İran devlet kanallarında hem de Türkiye’deki medya organlarında analizleriyle sıkça yer almaktadır.

Bugünkendisiyle İran- İsrail Savaşını konuştuk. Kendisi çok ciddi analizlere değindi. İsrail ve İran’ın arasında hiçbir zaman kalıcı bir antlaşma olamayacağını savundu. İran’ın nükleer silah mücadelesinde hakkı olduğunu ve geri adım atmayacağını belirtti.

Ayrıca daha birçok önemli hususların altını çizdi.

Kendisine teşekkür ederim.

FarshidBagherian ile röportajımız sizlerle…

1)Merhabalar kıymetli hocam. Kendinizi kısaca tanıtır mısınız?

-1995 yıllarında medyaya katıldım. İlk etapta Fars medyasıyla başladım. Sonra Türk medyası, Azerbaycan, Pakistan, Yunanistan medyalarında çalıştım. Şu anda İran medyasında çalışıyorum.

“İRAN’DA BAŞÖRTÜ KONUSU ÇOK SIKI TAKİP EDİLİRKEN ŞUAN O SIKI TAKİP AZALDI.”

2)İran’da askeri, siyasi ve toplumsal olarak son durum nedir? Halk şuan tam olarak ne durumda ve ne tür bir beklentidedir?

-Bilindiği üzere İran’da bir parlamenter sistem yok. Batılı siyasal şekli gibi Partili sistem de yok. İnsanlar 12 gün savaşıyla birlikte büyük kitle, bir bütünlük oluşturarak birlik olmuş durumdadır. Tabi ki bu durum İran’ı daha bir güçlendirdi.

Ayrıca ekonomi açısından İran’ın düzelmesi gerektiğini düşünüyor. Bildiğiniz üzere güçlü bir ambargo uygulanıyor ama içeride de yolsuzluklar söz konusu. Bu iki durumun yok olmasıyla İran’da ekonomi belki düzelebilir ve halk biraz refaha erebilir. Halkın beklentisi budur.

İkincisi, halka ait olan tarihi ve kültürel değerlerin hükümet tarafından değer verilmeye başlandığını gördük.

Üçüncüsü başörtüsü konusu… Önceden başörtü çok sıkı takip edilirken artık unutuldu diyebilirim. Bu da bir yandan bayanları mutlu etmektedir.

“İRAN İSRAİL’İN YENİLMEZLİK İDDİASINI BOŞA DÜŞÜRDÜ VE İSRAİL’İN DE YENİLEBİLECEĞİNİ GÖSTERDİ”

3)Gerek çok önemli bilim insanlarının, gerek üst düzey komutanların hedef alınması gerekse de nükleer tesislerin çok ciddi hasar almasına rağmen Dini Lider Hamaney neden zafer söylemlerinde bulunuyor? Sizce gerçekçi açıdan bakıldığında İran bu savaştan zaferle mi çıktı?

-Bakın, dikkat edin burada herkes zafer ilan etmiş durumda. İsrail zafer ilan ediyor, ABD zafer ilan ediyor ve İran zafer ilan ediyor. İran açısından konuşmam gerek. İran şunu söylüyor.

Bu kadar komutanı kaybettikten sonra, bu denli büyük saldırılara maruz kaldıktan sonra, hava sahasını kaptırdıktan sonra,hükümet binalarının yıkılmasından sonra bizde yıkılmaz ve delinmez denilen Demir Kubbe’yi deldik. Hem Tel Aviv’de hem de Hayfa Limanında tahribatlara yol açtık. Ardından ABD bir saldırı yaptı ve bunu bize bildirdi. Dolayısıyla vurulan tesislerin içi boşaltıldı.

Trump’a göre çok ciddi bir hasar ama İran açısından büyük bir hasar yok.

Sonra İran ABD üssüne saldırdı ve ateşkes ilan edildi.

Evet, İran bu durumu zafer olarak ilan ediyor.

İran ve İsrail arasında bir sınır yok. Bu savaşın bir galibi de yok. Bu teknolojik bir savaştı. Zira asker, piyade, tank, tüfek söz konusu değildi. Fakat yine de ben bu durumu savaş olarak görüyorum. Lakin kazananı yoktur çünkü ateşkes oldu. Doğrudan bir ateşkes değil, ABD ile ateşkes oldu. ABD’de İsrail’i durdurdu.

Evet, tahribat İran’da büyüktür ama tahribat, İsrail’de daha büyüktür. Çünkü İran’ın bir iddiası yok. İran ben “yenilmezim”  demiyor ama İsrail diyor. İran İsrail’in yenilmezlik iddiasını boşa düşürdü. İsrail’in yenilebileceğini bir nevi gösterdi. Çünkü İsrail devamlı olarak Irak Hava Sahasını kullandı ve grupça saldırdı. Yetmedi ABD’den yardım talep etti. Ama İran yalnızdı ve füzeleri başka bir hava sahasından değil doğrudan gönderdi.

4)İran İstihbaratı Mütekabiliyet ilkesi gereği neden Tel Aviv’de İsrail Genelkurmayı’nı hedef alamadı? Alamıyor?

-Savaşta mütekabiliyet ilkesini esas almak oldukça zordur. Bir savaş hali mevcut ve güvenlik hat safhada. Ve o rütbedeki kişilerin hedef olma ihtimali göz önüne alındığından ötürü daha güçlü bir koruma durumu gerçekleşiyor. İran, istihbaratını bütün gücü ile kullanır ama bu zordur. Fakat İran başka bir hedefi gösterip diğer bir hedefi şaşırtıcı şekilde vurabilir.

Bakınız İsrail, İran’da cami, medrese, hapishane ve hastane vurdu. Bunu Gazze’de iki yıldır yapıyorlar. Medya hiçbir şey demiyor.  Fakat İran vurunca “sivilleri vurdular” deniliyor.

Medyanın gücü İsrail’de olduğu için İran ne yaparsa yapsın bu hep negatif yansıyacaktır.

İran’ın bütün hedefleri askeri hedefti.

Siviller, İran için asla hedef değildir.

5)İran kurtardığınıiddia ettiği uranyumu zenginleştirmeye devam edecek mi? Nükleer silah yolunda geri adım atacak mı?

-İran geri adım atmayacak. Aslında bu olay İran’ı, uranyumu daha çok zenginleştirmeye doğru itti diyebilirim. İran bir bombardımana maruz kaldı. Ortada hiçbir sebep yokken bir Perşembe gecesi İsrail, İran’ı vurmaya başladı.

Bu olay, İran’ın Nükleer Silah Mücadelesini bana göre meşru kılıyor.

“ÇİN İRAN’A DONANIM OLARAK DESTEK VERDİ AMA RUSYA ŞUANLIK SADECE SÖZEL OLARAK DESTEK VERDİ.”

6)İran, savaş esnasında oldukça iyi ilişkiler içinde olduğu Çin ve Rusya’dan gerekli desteği gördü mü? Tekrar edecek herhangi bir olumsuzlukta bu iki ülkeden sıkı bir şekilde destek göreceğine inanıyor mu?

-İran iyi ilişkiler içerisinde olmak zorundadır. Netice itibariyle bir savaş içerisindedir. Ve bu savaşta bir cephe oluşturmak zorundadır.

Çin yakıt desteğini verdi. Şu anda 40 adet uçak veriyor. Rusya ve Çin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinde İran’ın lehine oy kullandı. Bu da bir destektir.

Yapılan son toplantıda Sayın Putin’e bir soru soruldu. İran’dan bir destek talebi geldi mi diye soruldu. Putin ise “hayır henüz bir talep bildirilmedi” dedi. Fakat sorunun devamı sorulmadı. “Eğer destek talep etseler ne yaparsınız?” sorusu sorulmadı ama en son şu soru soruldu.

“İran Dini Lideri Hamaney’in öldürülmesi ihtimalini nasıl görüyorsunuz?” sorusuna “Böyle bir durumu düşünmek dahi istemiyorum. İran’ın uranyumu zenginleştirme konusunda haklı görüyorum” dedi.

Kısacası Rusya, sözel olarak destek verdi ama donanım olarak destek henüz vermedi. Sonrasına bakmak lazım... Lakin Çin destek vermiştir. Rusya ise sözel olarak destek vermiştir sadece.

Çünkü Rusya Suriye’de gücünü yitirdi ayrıca Ukrayna ile savaş halinde. Bu savaşın büyümesini istemez. Bir destek verirse de bunu kapalı kapılar arkasında verir.

7)ABD, İran’ın Hürmüz Boğazına mayın döşediği iddialarında bulunuyor. Bu iddialar hakkında neler söylemek istersiniz?

-Hürmüz Boğazı küçük bir boğaz değildir. 40-50 kilometreden bahsediyoruz. Büyük bir kısmı İran’a aittir. İran Hürmüz Boğazına mayın döşeyebilir hatta buna bir tane mayın bile yetebilir. Lakin savaş devam etmiyor.

Bakınız aslında İran’ın Hürmüz Boğazını kapatması ABD’nin işine gelir.

Çünkü Çin’in %40 enerji ithalatı riske girer. Dolayısıyla Çin ekonomisi riske girer. Bu kimin işine gelir? ABD’nin işine gelir.

Öbür taraftan bakılınca kapatılma sonrası petrol fiyatları uçacak. Bu durum kimin işine gelir? Rusya’nın işine gelir.

İran’ bu konuda pek kazançlı gözükmüyor.

ABD eğer Çin’e günün birinde gözdağı vermek isterse bu kozu oynayabilir.

Evet, İran’da bunu bir koz olarak kullanabilir.

“İRAN ANAYASASI ADETA İSRAİL İLE SAVAŞMAYI EMREDİYOR. SİYONİZM, İRAN İÇİN DÜŞMANLIKTIR.”

8)Yapılan ateşkesi yeni savaşa hazırlık olarak mı görüyorsunuz yoksa kalıcılık içeriyor mu?

-Aslında ortada bir ateşkes yok. Olsa bile İsrail asla bir ateşkese bağlı kalmaz. İsrail şimdiye kadar hiçbir ateşkese tabi olmadı. İran İsrail ile ateşkes yapmadı. İran ABD ile bir antlaşma yaptı ve savaş durdu. Buna ateşkes diyemeyiz.Çünkü doğrudan İran ve İsrail arasında bir şey geçmiyor.

Üçüncü bir taraf devreye giriyor.

ABD ve İran eninde sonunda masaya oturacak ve bu çok uzak bir zaman değil.

Eğer sizin tabirinizle İsrail ateşkese bağlı kalırsa İran ABD’ye güvenecektir. Çünkü bu durum ABD’nin İsrail’i gerçekten durdurduğu anlamına gelecektir. Yok, eğer İsrail tekrardan saldırıya geçerse zaten İran ve ABD arasında ne güven kalır ne de masa…

Benim az önce bahsettiğim masa bu masa değildir. O son masadır. Örnek vermek gerekirse ya İran’ın kazanacağı ya da ABD’nin kazanacağı bir son ile gerçekleşecek masadır.

İsrail şuan Gazze ve Yemen’e saldırıyor. Yani bütün yoğunluğunu o tarafa çevirmiş durumda. Bu durum İsrail’in İran’a bir nevi saldırmayacağı ve rotasını değiştirdiğini gösteriyor.

Bana göre İsrail, İran’a şuan saldırmayacaktır. Bu kalıcı olmasa da 1-2-3 sene uzayabileceğini düşünüyorum.

Lakin bakın, İran Anayasası zaten İsrail ile savaşmaya adeta emrediyor. Siyonizm, İran için düşmanlıktır. Dolayısıyla bu savaş bitmez. Son bulmaz. Bir barış antlaşması İran-İsrail arasında olmaz.

Barış sadece uzatılabilir ama kalıcı olmayacaktır. İllaki günün birinde tekrardan canlanacaktır.

-Röportaj için teşekkür ederim.

-Ben teşekkür eder, Türkiye’ye selam ederim.