Gözcü Haber

GÖZCÜ - İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) İnşaat Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Celalettin Kozanoğlu, geçtiğimiz günlerde İstanbul'un Silivri ilçesinde meydana gelen 6.2 büyüklüğündeki depremin ardından İzmir'le ilgili önemli açıklamalarda bulundu. 

İstanbul'daki depremin büyük bir can kaybına yol açmadan atlatılmasının sevindirici olduğunu belirten Prof. Dr. Celalettin Kozanoğlu, depremin Türkiye'nin kaçınılmaz bir gerçeği olduğunu vurguladı.

“150-200 bin bina acilen kontrol edilmeli”

Depremlerden değil, özellikle eski ve çürük binalardan endişelenmek gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Kozanoğlu, “İzmir’de yaklaşık 1 milyon bina stoku var. Bunun çok büyük çoğunluğu da 11 merkez ilçede yer alıyor. Yaş ortalamasına baktığımız zaman eski binaların yoğun olduğu bir kentteyiz. 

Eski bina demek, çürük bina demek değil. Eski bina olunca yıkılacak anlamı da çıkmıyor. Ancak mutlaka bu binaların kontrol edilmesi gerekiyor. İzmir’de neredeyse her iki binadan biri, 1998 öncesi deprem yönetmeliğine göre yapılmış. Bu binaların birçoğu da 35-40 yaşın üzerinde. Net sayı vermek zor ama ilk etapta 150-200 bin bina acilen kontrol edilmeli.” dedi.

“İnsan öldürmekle aynıdır”

Prof. Dr. Celalettin Kozanoğlu, binanın kolon ve kirişlerini kesmenin insan hayatı ile eşdeğer olduğunu vurgulayarak, “Maalesef insanlarımız duvar yıkmayı, daireleri dükkana çevirmeyi, evlerin çatılarına hiçbir mühendis desteği olmadan su depoları koymayı, önlem almadan tadilatlar yapmayı çok seviyor. ‘Bu kadardan bir şey olmaz’ diyor. 

Ancak bir deprem anında bu hataların bedelini büyük yıkımlarla, can kayıplarıyla ödüyoruz. Kahramanmaraş depreminde de İzmir depreminde de ağır hasar alan, yıkılan binalarda bu hataları gördük. Kolon ya da kirişle oynayanları hiç saymıyorum bile. Binanın kolonunu ya da kirişini kesmek, benim gözümde kasten insan öldürmekle aynıdır” ifadelerini kullandı.

“Kaçak yapı stokumuz var”

Prof. Dr. Celalettin Kozanoğlu, İzmir'deki binaların yaklaşık %35'inin kaçak yapı olduğunu belirterek, “İzmir’de yüzde 35 civarında da kaçak yapı stokumuz var. Bu oran, İzmir gibi bir şehir için yüksek. Peki ne yapacağız? Korkup beklemek, deprem olursa ne yapacağız diye düşünmek çözüm değil. Bu konuda bilinçlenmeliyiz. 

Binamızdan emin değilsek, kendimizi güvende hissetmiyorsak, mutlaka kontrolünü yaptırmalıyız. Güçlendirme ihtiyacı varsa hemen harekete geçmeliyiz. Kentsel dönüşüm için güç birliği içinde hareket etmeli, bu konuya öncelik vermeliyiz. 
İzmir’in deprem karnesi pek iyi değil. Bu en son 30 Ekim 2020’de meydana gelen depremde de bunu gördük. İzmir’in 17 Ağustos’u, 6 Şubat’ı olmasın. Yeni bir felaket de İzmir’de yaşanmasın. Bunun için zaman kaybetmeden harekete geçelim. Beklediğimiz her gün geç kalıyoruz.” diye ekledi.

Deprem anında nasıl hareket edilmesi gerektiğiyle ilgili de önemli uyarılarda bulunan Celalettin Kozanoğlu, son depremlerde evlerinden panik halinde dışarı çıkan veya merdivenlere koşan insanları gözlemlediklerini belirterek, halkın bu konuda daha bilinçli olması gerektiğini söyledi.

“Bu hatalara artık son verilmeli”

Prof. Dr. Kozanoğlu, vatandaşların bilinçlenmesinin önemini bir kez daha vurgulayarak, “Bunu her fırsatta söylüyorum, tekrar gibi oluyor ama yıl olmuş 2025; biz hala kolon kesmeyin, kirişle oynamayın demek zorunda kalıyoruz. ‘Karot testi binayı zayıflatır’ diyenleri, ‘Benim duvarımı matkap bile zor deliyor, bu binaya bir şey olmaz’ diye düşünenleri görüyoruz. 

Bunların hepsi yanlış. Karot testi binayı zayıflatmaz, binanın güvenliği dışarıdan bakılarak ya da duvara vurarak anlaşılmaz. Unutmayalım can güvenliğimiz her şeyden önemli. Binaya sonradan yapılacak eklemelerin mutlaka mimari projede daha önceden belirlenmesi gerekir. Siz, binanın üzerine su depoları eklenebilecek şekilde mimari projeyi oluşturursanız, mühendis de buna göre bir statik hesaplama yapar. 

Yani bina, olası bir deprem anında su depolarını da taşıyacak güçte yapılmış olur. Biz ne yapıyoruz? Hiçbir statik hesapta yer almamasına, planlanmamasına rağmen kafamıza göre su depolarını binaya yerleştiriyoruz ya da başka eklentiler yapıyoruz. Bu hatalara artık son verilmeli” diye konuştu.

KAYNAK:Son Mühür